آیا زلزله را می‌شود پیش‌بینی کرد؟

آیا زلزله را می‌شود پیش‌بینی کرد؟

زلزله چیست؟

چنانچه پیشتر در مقاله‌ی زلزله چیست؟ گفته بودیم زمین‌لرزه یا زلزله به لرزش ناگهانی پوسته‌ی زمین گفته می‌شود. علت وقوع آن نیز افزایش بیش ازحد فشار به طبقات درونی زمین بعلت تجمع انرژی است. این فشار به گسستگی در سنگ‌های سطح زمین منجر می‌شود. حرکت صفحات زمین در امتداد این گسستگی‌ها با جابجایی توام است.

در پی شکستن سنگ‌ها و آزاد شدن انرژی در درون زمین، لرزه‌های کوچک و خفیفی اتفاق می‌افتد. در پی آن پیش‌لرزه رخ می‌دهد. پیش‌لرزه قابل پیش‌بینی نیست. نمی‌توان به واسطه‌ی رخ دادن آن از زمان وقوع زلزه اطمینان حاصل کرد. اما به طور کلی می‌شود آن را به عنوان یک اخطار در نظر گرفت. باید توجه داشت لزوما پیش‌لرزه مقدمه‌ای برای زلزله نیست. هر زلزله‌ای هم دارای پیش‌لرزه نیست.

پس از وقوع زلزله، اغلب لرزه‌هایی نه به شدت زمین‌لرزه‌ی اصلی اتفاق می‌افتد. به این لرزه‌ها پس‌لرزه می‌گویند. تمامی این مراحل شامل پیش‌لرزه، زمین‌لرزه و پس‌لرزه را فرآیند زلزله می‌گویند. زلزله‌خیزترین منطقه در ایران منطقه‌ی گسلی زاگرس است. زلزله باعث به‌وجود آمدن گسل در سطح زمین می‌شود. این گسل‌ها خود به وقوع زلزله دامن می‌زنند، به همین دلیل یک ارتباط دوطرفه بین این دو وجود دارد.

زلزله پیش‌بینی‌پذیر است؟

با توجه به مطالعات انجام شده در خصوص پیش‌بینی زمین‌لرزه‌ها، معمولا حدود پانزده پیش‌نشانگر مد نظر گرفته می‌شود. (مانند رفتار حیوانات، تغییر در سرعت امواج زمین‌لرزه، تغییرات الکترومغناطیس زمین، تغییر در سطح آب چاه‌ها، چشمه‌ها و میزان گاز رادون)

اما آیا زلزله را می‌شود پیش‌بینی کرد؟ در برخی از زمین‌لرزه‌ها تعداد کمی از این پیش‌نشانگرها دیده شدهاست.

در حالی که در بسیاری از زمین‌لرزه‌ها وجود هیچ یک از این پیش‌نشانگرها گزارش نشده است.

از این رو امکان پیش‌بینی زمین‌لرزه‌ها بر اساس این پیش‌نشانگرها وجود ندارد.

هیچ پیش‌بینی چه از سوی مراکز مهم بین‌المللی و چه از سوی پژوهشگران داخلی برای رویداد زمین‌لرزه در تهران صورت نگرفته است.

با وجود شناخت کامل گسل‌های تهران و پیرامون آن، و اطلاعات کامل آنها، بهتر است واقع‌بین باشیم.

ما در کشور و منطقه‌ای لرزه‌خیز زندگی می‌کنیم و لازم است زندگی در کنار گسل‌ها را بیاموزیم.