اتوکلاو چیست؟

اتوکلاو چیست؟ اتوکلاو (Auto Clave) از دو کلمه‌ی اتو (auto = خودکار) و کلاو (calve = clavis = کلید قفل‌شونده) تشکیل شده‌است و دستگاهی است دردار و استوانه‌ای شکل با قابلیت ایجاد فشار و دمای بالا (بیش از 100 درجه‌ی سانتی‌گراد) که این عمل با استفاده از بخار آب یا دیگر واکنش‌هایی که در دما و فشار بالا رخ می‌دهند صورت می‌پذیرد. اتوکلاو کاربردهایی در تجهیزات پزشکی آزمایشگاهی، میکروب‌شناسی، صنعتی ساختمانی (بلوک سبک) ، بهداشتی، غذایی و … دارد و به تناسب کاربردش در ابعاد و اشکال مختلفی ساخته می‌شود و قیمت دستگاه اتوکلاو با توجه به کاربرد و ساختار آن متنوع و متفاوت است. این دستگاه توسط میکروبیولوژیست فرانسوی ، چارلز چمبرلن در سال 1879 طراحی و ساخته شد، استفاده‌ی اولیه از آن به منظور از بین بردن هر نوع حیاتی در دماهای بالا بود (میکروب‌ها ، قارچ‌ها و …)

اتوکلاو

اتوکلاو

کارکرد دستگاه اتوکلاو چیست؟

پس از بستن درب اتوکلاو ، مقادیری هوا داخل آن است که استریل کردن آن به نسبت بخار هوا نیازمند زمان و انرژی بسیار بیشتری است به همین دلیل به روش‌های مختلفی به خارج ساختن آن اقدام می‌گردد. در انواعی از دستگاه‌های اتوکلاو این هوا از پایین دستگاه خارج می‌شود (چگالی هوا از بخار آب بیشتر است و به همین دلیل به پایین محفظه‌ی اتوکلاو منتقل می‌شود به همین طریق خروج آن صورت می‌گیرد).

در نوع دیگری با پالس بخار و فشرده کردن هوا در محفظه‌ی اتوکلاو ، به خارج کردن آن اقدام می‌شود. پمپ‌های وکیوم از ابزار دیگری هستند که چنین کاربردی دارند (هوا یا مخلوط هوا/بخار آب را مکش می‌کنند). دو شکل دیگر دستگاه اتوکلاو با استفاده از پمپ وکیوم و مکش بخار آب ، به خروج هوای داخل دستگاه اقدام می‌کنند.

به دلیل بالا بودن فشار و دما در محفظه‌ی اتوکلاو، امکان انفجار بخار آب در آن وجود دارد به همین دلیل رعایت تمامی نکات ایمنی الزامیست. همچنین به همین دلیل تمامی مواد قابلیت اتکلاو شدن ندارند، برای مثال مواد پلاستیکی ممکنست در دستگاه ذوب شوند. در شکل صنعتی دستگاه‌های اتوکلاو، برای تامین بخار آب، به منابع خارجی دیگری مانند دیگ بخار نیاز است.

اتوکلاو سه کلاس مختلف دارد:

دستگاه اتوکلاو کلاس N برای ابزاری که پوشش ندارند استفاده و کاربرد دارد و نمی‌توان از آنها برای پارچه یا وسایل پوشش‌دار استفاده نمود.

در دستگاه اتوکلاو کلاس S  برخلاف نوع N ،ساختار کلی وسیله مناسب استفاده برای ابزار جامد ، چه پوشش‌دار و چه بدون پوشش است. همچنین این شکل از دستگاه مجهز به پمپ وکیوم و سیکل خشک‌کن است.

دستگاه اتوکلاو کلاس B از سایر مدل‌ها کاربردی‌تر و قابل استعمال برای انواع مواد (از جمله مواد نساجی) است. اتوکلاوهای این کلاس پمپ وکیومی قوی دارد.

Save