ملات چیست؟

ملات چیست؟ به چه چیز ملات می‌گویند؟ چه ساختاری باید داشته باشد؟ وظیفه‌ی ملات چیست؟ چه انواعی از آن موجود است؟ و سوالاتی از این دست را در این مقاله پاسخ خواهیم داد.

به‌طور کلی ملات (Mortar) ماده‌ایست خمیری‌شکل. معمولا تشکیل شده از سه فاز مختلف است (چسبنده ، پرکننده و روان‌کننده.) برای تولید ملات سنتی ساختمان که در بنایی مورد استفاده قرار می‌گیرد ، از سیمان به عنوان چسبنده، از شن و ماسه به عنوان پرکننده و از آّب به شکل روان‌کننده استفاده می‌شود. این مواد به دقت اندازه‌گیری و مخلوط می‌شوند. در صورتی که اندازه‌ی معینی برای ساخت ملات رعایت نشود، ساختاری نامناسب و نامطلوب خواهد داشت.

وظیفه‌ی ملات چیست؟

ملات قادر است مصالح ساختمانی را به هم چسبانده و به دیواره‌ای یکنواخت بدل کند. به همین دلیل در ساختمان‌سازی از اهمیت بالایی برخوردار است. ملات قادر است سایر اجزای یک ساختمان را شکل بدهد، فضای خالی بین قطعات را پر کند و نیروی وارد بر دیواره را به شکلی هم‌اندازه در سطح آن توزیع سازد. همچنین در صورتی که میان اندازه‌های اجزا اختلاف وجود داشته باشد، ملات می‌تواند این اختلاف را جبران نماید.

انواع ملات

با توجه به تنوع محیط‌های ساختمان‌سازی و همچنین نیاز به ایجاد ساختارهایی در محیط‌هایی با شرایط آب و هوایی متنوع، انواع ملات تولید می‌شود که با شرایط محیطی قابل تطبیق باشد. ملات هوازی عموما در هوای خشک و مقاوم مورد استفاده قرار می‌گیرد و در صورتی که در هوای مرطوب قرار بگیرد ساختاری متزلزل پیدا کرده دچار دگرگونی و نقص می‌گردد. در شرایط متضاد آن و برای ساختن بناهایی مقاوم نسبت به نفوذ آب (مثلا پل‌های آبی) ملات‌های آبی تهیه می‌شوند که در آب پایدارند و در صورت تغییر شرایط به هوای خشک، پوک می‌شوند.

نوع دیگری از دسته‌بندی ملات‌ها آنها را به دو نوع زودگیر و دیرگیر تقسیم می‌کند. ملات زودگیر که به طور معمول دارای مقادیری از گچ است به سرعت می‌گیرد و تنها پس از 10-20 دقیقه کاملا سفت و سخت می‌گردد. اما نوع دیرگیر ملات، برای خشک و سخت شدن لازم است در مجاورت هوا و یا آب قرار بگیرد و این فرایند می‌تواند ساعت‌ها به طول بیانجامد.

انواع ملات در صنعت تولید شده مورد استفاده قرار می‌گیرد، که می‌توان از آن جمله به ملات گل و كاه‌گل، ملات ساروج گرم یا سرد، ملات آهکی، ملات گچ به تنهایی یا به شکل ترکیبی با خاک، ماسه و آهک، ملات ماسه و سيمان به تنهایی یا به همراه آهک و … اشاره کرد. نوع دیگری از ملات وجود دارد که به آن ملات خشک می‌گویند.

هنگام تهیه‌ی ملات باید به این نکات توجه داشت:

نسبت مواد ترکیبی باید از پیش محاسبه شود در غیر این صورت ملات نامرغوبی تولید خواهد شد و در ابعاد بزرگ ، می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری را برجای بگذارد.

باید دقت شود در سطح ملات ، ترکی وجود نداشته باشد زیرا به غیر از ظاهر نازیبا، این ترک‌ها باعث جذب و رسوخ رطوبت به داخل دیوار می‌شوند.

نوع ملات با توجه به محیطی که قرار به استفاده است انتخاب می‌شود؛ در صورت استفاده‌ی نامناسب، ساختمان با گذشت زمان دچار مشکل خواهد شد.

Save